Asian Games Medals: ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਸਮਾਗਮ ਹੈ। ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣਾ ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਗੋਆ ਨੇ 19 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 4 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ 20ਵੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ 85 ਤਗਮਿਆਂ (21 ਸੋਨ, 27 ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ 37 ਕਾਂਸੀ) ਨਾਲ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਹਰ ਤਗਮੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ, ਕੁਰਬਾਨੀ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਗਮਿਆਂ ਦੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਤਗਮੇ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਇਸ ਦੇ ਭਾਰ, ਆਕਾਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਧਾਤਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਗਮੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸੋਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਗਮਾ ਕਿਸਨੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮੈਡਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸੱਚਾਈ
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮੈਡਲ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਮੈਡਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ 20ਵੇਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਥੀਮ, “ਇਮੈਜਿਨ ਵਨ ਏਸ਼ੀਆ” ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਮੈਡਲ ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਡੇਸੁਕੇ ਸ਼ਿਬਾ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕਚਰੇ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਮੈਡਲ
ਜਾਪਾਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੈਡਲ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕਚਰੇ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਡਲ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਸਾਲ ਸਮੁੱਚਾ ਕਲਾਤਮਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਰਿਬਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 2026 ਦੇ ਮੈਡਲ “ਆਈਚੀ-ਨਾਗੋਆ ਰੀਸਾਈਕਲ ਮੈਡਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ” ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਮੈਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਕੁਝ ਧਾਤ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੁਰਾਣੇ, ਛੋਟੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਯੰਤਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਆਦਿ) ਤੋਂ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿਰੇਮਿਕ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਤਗਮੇ ਸਿਰੇਮਿਕ (Ceramic) ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਕੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰੇਮਿਕ ਇੱਕ ਅਜੈਵਿਕ (non-metallic) ਅਤੇ ਠੋਸ ਪਦਾਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿੱਟੀ, ਖਣਿਜਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਡਲ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰ
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੈਡਲ ਭਾਰ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੈਡਲ ਦਾ ਡਾਯਮੀਟਰ: 80 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (ਭਾਵ, 8 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ)
ਮੈਡਲ ਦੀ ਮੋਟਾਈ: 5 ਮਿਲੀਮੀਟਰ
ਸੋਨ ਤਗਮਾ: ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਐਥਲੀਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ 265 ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 1 ਗ੍ਰਾਮ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ: ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਦਾ ਭਾਰ 264 ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ: ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 222 ਗ੍ਰਾਮ ਲਾਲ ਪਿੱਤਲ (95 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤਾਂਬਾ ਅਤੇ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜ਼ਿੰਕ) ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੈਡਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਬਨ
ਮੈਡਲ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲਾ ਰਿਬਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ, ਰਿਬਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਈਚੀ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਫੁੱਲ, ਕਾਕਿਤਸੁਬਾਟਾ (ਜਾਪਾਨੀ ਆਇਰਿਸ) ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
